Spirituele ondernemers

Henk KeilmanVanmorgen viel een coachsessie uit, en ik kon de verleiding niet weerstaan wat tijd te nemen voor twee op het oog heel verschillende figuren. Al een tijdje keek Henk Keilman mij aan vanaf de Business Amsterdam. Zijn quote: ‘spirituele ondernemers hebben de toekomst’. Nu is Henk Keilman bekend als succesvol zakenman en op TV bekend als Dragons’ Den. Behalve dat hij oogt als snelle zakenman en inderdaad z’n miljoenen gemaakt heeft, staat Keilman bekend om zijn windmolens en duurzaam investeren. Hijzelf ziet het als iets dat samenhangt met spiritualiteit.

Waar Keilman in gelooft is in duurzaamheid en dienstbaarheid. Hij kent de ego’s die in het zakenleven een rol spelen, maar koppelt dat aan de korte termijn winst. Geen onbekende woorden sinds de economische crisis. Op de lange termijn mis je volgens hem dan de zingeving. De toekomst is voor de spirituele ondernemer, die vanuit een dienende rol invulling geeft aan het zaken doen.

Wat de vlotte Keilman neerzet wordt ook vanuit een andere hoek intussen steeds sterker voor het voetlicht gehaald. Het is de intussen 83 jarige Paul de Blot. Op zijn 79ste nog gepromoveerd en sinds 2006 bekleed hij de leerstoel voor Business Spiritualiteit in Nyenrode. Niet bepaald een plek voor zweverigheid. Dat is ook wel iets dat deze man verbindt met Henk Keilman. Beide staan midden in het (zaken)leven. En ook Paul de Blot heeft het over dienstbaarheid. Als ik kijk naar een interview van de Ikon met hem raak ik onder de indruk van deze oude en wijze man. Hij heeft veel van het leven gezien, inclusief de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog. In het kamp is hij bijna overleden. Hij werd Jezuïet na de oorlog om op Hiroshima te kunnen helpen bij de nood na de atoombom.

Paul de BlotDe vlotte zakenman en de oude wijze nestor, ze hebben het allebei over spiritualiteit en dan met het oog op de publieke sector en vooral het zakenleven. Dat boeit mij, omdat juist in de coaching het altijd loont om door te vragen naar de diepere drijfveren. Dan kom je uit bij je inspiratie of anders gezegd je spirituele bronnen. Wat ik Paul de Blot dan hoor zeggen is: het gaat ten diepste om menselijkheid en om dienstbaar te zijn aan de ander, aan jezelf. En dan kun je leven in dankbaarheid. Dat zijn grote begrippen, maar vooral heeft dat impact als je dat wilt omzetten naar je eigen functioneren op je werk. Of als je dit laat doordringen tot de ziel van je bedrijf.

Spiritualiteit wordt hier in ieder geval ontdaan van het gevoel van zweverigheid en het idee dat het makkelijk is. Paul de Blot kan uit eigen ervaring vertellen hoezeer dit discipline vraagt. Elke dag reflecteert hij en neemt zijn dag door en wat hoofd- en bijzaken waren. Deze man begint dus bij zichzelf en dat is volgens mij ook precies wat spiritualiteit bewijst: geen theorie of trucje, maar iets van levensstijl, in het leven staan, een dieper bewustzijn en je bronnen kennen. Tijd nemen voor stilte en bezinning: wie ben ik en wat wil ik? Wat doet er werkelijk toe en wat minder of niet?

De komende tijd zul je me vaker zien bloggen over dit onderwerp. Op 31 oktober begint de zogenaamde Maand van de spiritualiteit. Voor mij een welkome aanleiding om als coach en als mens mezelf bezig te houden met dat thema in de context van mijn (net)werk. Business Spiritualiteit is in mijn ogen een elementair iets, zowel voor de business als voor de non-profit, alsook voor elk mens dat zichzelf wil blijven ontwikkelen.

Gaat spiritualiteit niet over religie? In zekere zin heeft geloven alles te maken met spiritualiteit, alhoewel gelovigen en religies niet altijd zulke geweldige voorbeelden zijn van een levende spiritualiteit. Boeiend detail is dat Henk Keilman bewust kiest voor Oosterse religie zoals boeddhisme en hindoeïsme. Volgens hem omdat ze daar open staan voor de wetenschappelijke visie op het universum en voor ontwikkeling van het individu. Hij mist dat bij het christelijk geloof. Dat is zijn perceptie waar ik nog graag eens een kop koffie met hem over zou drinken. Iemand als Paul de Blot put op zijn geheel eigen wijze wel uit de bron van christelijke spiritualiteit als Jezuïet (een richting binnen de Katholieke traditie). Zijn recente boek gaat over Ignatius van Loyola als crisismanager , geeft daar wel blijk van. Juist vanuit die inspiratie komt hij uit bij menselijkheid, vriendschap, liefde en dienstbaarheid. Zijn eigen leven getuigt voldoende van een continue ontwikkeling en bijscholing.

Zelf raak ik steeds meer overtuigd van de bijdrage die juist ook christelijke spiritualiteit kan bieden aan een seculiere omgeving. Ook zonder het direct over geloofsinhoud enzo te hebben kan blijken hoe diep waarden zijn die hier gevonden kunnen worden. In mijn werkruimte in Amsterdam Zuid hangt een kopie van de bekende ‘Schepping van Adam’ van Michelangelo, je weet wel met die vinger… Ik kocht het twee jaar geleden in het Vaticaan toen we op vakantie waren. Voor mij beeld het iets waardevols uit: de houding van Adam als eerste mens is er een van ontvankelijkheid. Aangeraakt door Gods vinger wordt hij een mens met een ziel. Leven ontvang je, elk mens. Je dat bewust worden maakt je menselijker.

Dat geschenk van leven, van een ziel, is zo groot dat er alle reden is veel te investeren in wie je zelf bent. En vervolgens betekenis te kunnen geven aan je omgeving. Ook in bedrijven en organisaties gaat het om mensen. En mensen kunnen niet zonder zingeving. Wie daar ruimte aan geeft haalt ruimer adem en biedt de ander iets dat verder gaat dan de winst, de groei en de targets van morgen. Spiritualiteit heeft juist alles te maken met dagelijks werken en leven en vooral met echt mens-zijn en bezieling.